Libenau, Samen leven en zorgen

De Zorggroep Noordwest-Veluwe (ZNWV) hanteert het Libenau-gedachtegoed bij de herontwikkeling van de locatie. Doel is om een levensloopbestendige meergeneratiebuurt te maken. Er is een trend naar multigeneratiewoon-zorgconcepten, waarbij jong en oud iets voor elkaar kunnen betekenen. Dat houdt in dat zowel starters als hulpbehoevende ouderen naast elkaar samen wonen in een buurt. De ouderen passen bijvoorbeeld even op de kinderen als de ouders boodschappen doen. Ze nemen dan meteen boodschappen voor het oude stel mee als wederdienst. De sociale samenhang waar jong en oud prettig samenwonen is het uitgangspunt. Om dit te bereiken zijn er zowel sociale aspecten als ruimtelijke aspecten van belang. De vertaling van het Duitse Libenau-principe is weergegeven in een aantal principes.
Het sociale aspect wordt zichtbaar in hoe het programma is gepositioneerd en op doelgroepen getrokken worden. Het park is de verbindende factor tussen de verschillende functies en zorgt voor ontmoeting en levendigheid in de buurt. Sociale veiligheid zorgt voor een prettig leefklimaat. Aan het park liggen zowel voorkanten, galerijen en tuinen. Hierdoor is er altijd zicht op het park. Burenhulp en dienstbaarheid is van belang en moet een vanzelfsprekendheid zijn. Het zorgen voor elkaar is geen van bovenaf opgelegde eis. De toekomstige bewoners zouden hier welbewust van moeten worden gemaakt dat volgens dit principe in deze buurt met elkaar wordt samengeleefd. Informeren aan de voorkant is hierin cruciaal. De toekomstige ontmoetingsruimte – de buurtkamer – bij de zorgwoningen kan hierin een centrale rol krijgen. Het ruimtelijke aspect is vertaald in een centraal park waar zowel de bewoners als de inwoners van Ermelo samen komen. Het park legt verbindingen met de bestaande buurt, tussen huidige bewoners en toekomstige bewoners. De locatie is nu uitsluitend voor zorg bedoeld met een lege plek zonder betekenis op het voormalige Rehoboth-gebouw. Met de herontwikkeling krijgt deze plek weer betekenis. De inrichting van het park is gericht op zowel jonge kinderen als ouderen. Leefbaarheid van de buurt is in het Libenau-principe een belangrijk thema. Bij de herontwikkeling is er een principiële keuze gemaakt om het parkeren zoveel mogelijk buiten het centrale park wordt opgelost. Het centrale park is gericht op voetgangers. Hierdoor kan ontmoeten en spelen centraal komen te staan. Het parkeren wordt landschappelijk ingepast. De twee ontmoetingsruimtes liggen direct aan het park. Deze ruimtes vervullen een cruciale rol in het samenbrengen van de bewoners door het organiseren van activiteiten. Het gedifferentieerde programma waarborgt de juiste mix aan bewoners. Zowel koop als huur, betaalbaar en luxe woningen, appartementen en grondgebonden woningen en zorg worden gecombineerd.

Buurtkamer

Een doordachte inrichting van het gebied, gericht op ontmoeten en samenzijn, is slechts één manier om de participatiemaatschappij vorm te geven. Maar er is meer nodig. Het is belangrijk om op zoek te gaan hoe de bewoners elkaar op een ‘natuurlijke’ wijze gaan ondersteunen en dingen samen gaan doen. Een buurtkamer gericht op ontmoeten en dingen samen doen, kan een belangrijke katalysator zijn. Een welzijnscoördinator en vele vrijwilligers zullen daar werkzaam zijn, terwijl de gemeente, welzijnsorganisaties en de Zorggroep gezamenlijk de verantwoordelijkheid nemen voor het succes ervan; zowel inhoudelijk als wat betreft de exploitatie. Het zal zeker in het begin om een constante inspanning van deze drie partijen vragen de kar te trekken, voordat de buurt deze functie op natuurlijke wijze overneemt.

Het Libenau-gedachtengoed

  • Wonen en zorg worden in een buurt gerealiseerd.

  • Juiste programmatische mix om de juiste doelgroepen te trekken en te kunnen huisvesten.

  • De juiste leeftijdsmix,m 1/3 jongeren en 2/3 mensen van middelbare leeftijd en ouderen.

  • Creëren van een levensloopbestendige meergeneratie buurt waar jong en oud prettig samen leven.

  • Elkaar helpen en onderling dienstbetoon is een gegeven in de buurt.

  • Het centrale park verbindt de verschillende functies en nodigt uit tot ontmoete en het versterken van sociale netwerken.

  • Buurtgevoel ontstaat door contact, ontmoeten en het ondernemen van sociale activiteiten. de openbare ruimte en de gemeenschappelijke ruimtes zijn daar een belangrijke plek voor.

Borging libenaugedachtengoed

Vooral voor het verankeren van de Liebenau-gedachte voor de niet-gefinancierde elementen is het noodzakelijk om de buurt te verenigen. Binnen de ontwikkeling van het projectgebied wordt een aantal gebouwen gerealiseerd waarvoor het noodzakelijk is om een VVE (Vereniging Van Eigenaren) op te richten. In het kader van de concrete toepassing van de Liebenau-gedachte zijn deze verenigingen bij uitstek geschikt om sociale samenhang in de buurt te creëren en te vergroten. De besturen van de nieuw op te richten Verenigingen van Eigenaren hebben de wettelijke verplichte taken uit te voeren, zoals die genoemd zijn in de splitsingsakte, maar dienen aanvullend ook huis- en gedragsregels te maken. Deze huis- en gedragsregels maken het juist mogelijk de bewoners te stimuleren tot omzien naar elkaar en waar mogelijk in de praktische alledaagse situaties dienstbaar aan elkaar te zijn. Naar verwachting zullen een groot aantal toekomstige woningen verhuurd worden door de woningbouwvereniging en mogelijk andere beleggers. In afstemming met hen wordt, binnen de regels van de woningwet, het gedachtegoed van Liebenau ‘meeverhuurd’ aan de (nieuwe) huurders. Op deze manier worden ook de huurders ‘verplicht’ om een bijdrage te leveren aan het concept Liebenau.